Schaakstukken

  • IM Jan Timman

    Jan Timman was toch GM, geen IM? Jawel, maar hij is niet meer en om daar even bij stil te staan hielden wij maandagavond een In Memoriam. Op de achtergrond draaide een diavoorstelling uit de collectie van Jos Sutmuller met prachtige plaatjes uit de oude doos waar menig oud topschaker op te herkennen viel.
    Jan Toorman stak van wal met een anekdote over de tijd dat de ene Jan T-man tegelijk met de andere Jan T-man jeugdkampioen was in hun eigen district. Gewapend met de kennis uit Euwes ‘Oordeel en plan’ wist Jan destijds menigeen de loef af te steken, totdat hij Timman aan het bord trof en diens oordeel en plan van een ander niveau bleken te zijn. Dat iemand die partij voor eeuwig aan het internet heeft toevertrouwd kan hem nog steeds maar weinig bekoren. Een troost: dat hele internet werd pas achttien jaar later uitgevonden en zover kan zelfs de beste schaker niet vooruitzien.
    Hans Ouwersloot stak vervolgens de loftrompet over de verdiensten van Timman voor het schaken in het algemeen, maar verweefde daar de bijzondere betekenis in door die hij voor hemzelf had gehad in zijn tijd als opgroeiende schaker. Hij liet een paar mooie partijen zien, waarbij hij destijds (en misschien nu nog steeds) meermaals verzuchtte: zó wil ik ook schaken. Ook het rondzwerven over de wereld in een busje van het ene naar het andere toernooi sprak Hans tot de verbeelding vanuit zijn studentenkamer. Kortom, Jan Timman was zijn held en inspiratiebron en is dat gebleven door de instructieve boeken die hij na zijn actieve loopbaan nog geschreven heeft.
    Na de pauze liet Bas van de Plassche een partij uit de nationale competitie zien die hij tegen Timman had gespeeld omdat ze nu eenmaal allebei aan het eerste bord zaten. Voorbereiden had geen zin; Jan Timman kent en speelt zoveel verschillende openingen dat dat onbegonnen werk lijkt. Dus Bas was, geheel in stijl met de openingsvoorbereiding van zijn tegenstander, de avond tevoren naar de kroeg geweest. En warempel: Bas won de partij! Deels omdat Timman op winst bleef spelen toen hij nog naar remise had kunnen afwikkelen, maar voor een groot deel toch door verdienstelijk spel van Bas, zoals hij ons liet zien. Minpuntje: Timman reageerde vrij nukkig op deze onverwachte nederlaag en had weinig zin om achteraf te analyseren. Het zij hem vergeven.
    Tot slot kwam Ludo Tolhuizen aan het woord. Puttend uit een van de vele onvolprezen boeken van Jan Timman liet hij ons een drietal eindspelstudies ter bewondering aanschouwen. Gelukkig had hij niet voor de moeilijkste gekozen, want daar kon Timman hele bladzijden vol varianten aan wijden waarvan de portee ons allen met zekerheid boven de pet zou gaan.
    Nu bleven wij gelukzalig achter met het idee: Wat is het toch een mooi spel, en wat kon die Timman toch goed schaken. Of: zó wil ik later ook schaken.
    Helaas, later is allang begonnen. En aan alles komt een eind. Bedankt heer Timman.

  • Jan T vs Jan T

    Herinneringen aan Jan Timman

    Er was ooit een tijd dat ik hooguit bij één overlijden per tien jaar enigszins betrokken was. Inmiddels is dat aantal sluipenderwijs gestegen naar minstens tien in één jaar. In de afgelopen week schoof Jan Timman plotseling aan in het rijtje voor 2026. Ik moet dus wel al behoorlijk oud zijn . Maar bij het terughalen van herinneringen aan Jan Timman zie ik geen 74 jarige voor me maar een joch in korte broek: ik heb hem al vele jaren geleden voor het laatst zelf gezien. Maar ik heb wel drie keer daadwerkelijk tegen hem gespeeld! Lees meer “Jan T vs Jan T”

  • |

    Interne revisited

    Wat was het mooi. De witte velden, de stilte, de rust die over het land neerdaalde tegelijk met de sneeuw. Het leek wel of alles tot stilstand kwam. Niet alleen de treinen en het vliegverkeer die eerste weken van januari maar ook de mensen om je heen. Je kon schaatsen, koek en zopie, thuiswerken – wat al gauw verzandde in staren uit het raam als je gezegend was met uitzicht – of gaan wandelen door de bossen, de velden, de akkers alles bedekt onder een dempende laag witte kristallen. Het jachtige, het gehaaste waaraan wij ons plegen over te geven alsof het zo moet zijn kwam even tot bezinning. Sommige nieuwsberichten schreeuwden in eerste instantie nog om de erbarmelijk lage weerstandsgrens van ons landje; onze nationale luchthaven en trots, hoe kon die nou niet voorbereid zijn op een ietsepietsie kou? De Russen zouden ons uitlachen. In Siberië ging alles bij min veertig gewoon door. Daar plasten de passagiers als het moest op de wissels, hier hadden we niet eens verwarming onder elke spoorstaaf, laat staan dat wij onze forensen tot een dergelijke vaderlandslievende daad zouden kunnen aansporen. Toen het wat langer aanhield en ook de meerderheid begon in te zien dat je soms  beter mee kunt bewegen dan je verzetten tegen de natuur, veranderde de toon enigszins afhankelijk van welke kwaliteitskrant op je digitale mat plofte.
    Ik verzet me alleen tegen door de mens veroorzaakte hittegolven, en wel zonder succes. Ik koester de sneeuw, de rust, de witte velden, de dagen dat alles stilvalt, de dagen dat je ongestoord kunt mijmeren, de dagen dat je zonder enig schuldgevoel om wat je allemaal nog meer aan nutte en onnutte dingen te doen stond een schaakbord pakt om, tegelijk met de stukken, je gedachten te laten gaan. Genieten van uren waarin je nadenkt over één hooguit twee zetten in stil contrast tegenover het gekkenwerk ergens in een subtropisch woestijnstaatje waar ze wereldkampioen proberen te worden in drieminutenpotjes. Niet dat ze in een seconde meer fouten maken dan ik in een uur, maar ik haat die haast, mensen doe toch rustig.

    Lees meer “Interne revisited”

  • Schaken is een gokspel

    Ik heb het altijd al geweten maar nu wordt het eindelijk door anderen erkend: Schaken is een gokspel. Ik heb dit uit de Volkskrant, maar ook op Nu.nl en op Schaaksite “verspilling van tijd en geld en reden voor haat en nijd tussen spelers” wordt erover geschreven. Kleine kanttekening: het wordt nader onderzocht en tot die tijd geldt het verbod alleen nog in Afghanistan. Het komt uit de koker van de Taliban, het zou in strijd zijn met de sharia. Waarschijnlijk zal het hier dus zo’n vaart niet lopen, maar dat ik bij elke zet evengoed een dobbelsteen op kan werpen, dat wist ik al veel langer.

  • Beetje uitslag

    Woensdag gehaktdag. Heb er een beetje uitslag van. Maar zoals een goed schaker betaamt: denk vooruit, er gloort altijd hoop aan gindse horizon. Yge Foppema verwoordde het in 1945 zo: Lees meer “Beetje uitslag”

  • Oproep

    Aan eenieder die in onze internetschaakclub iets ziet. Alstublieft, doe het niet !
    Ik zal u vertellen waarom ik tot deze conclusie kom, ook al doet de boodschap zeer.
    Lees meer “Oproep”

  • | |

    Genderbalans

    Ons bestuurslid Rien de Böck was gisteren op het journaal om zijn mening over een belangrijk maatschappelijk onderwerp te geven. Zo te horen gaat ons plan om de genderbalans op onze club gelijk te trekken door de komende anderhalf jaar alleen maar vrouwelijke nieuwe leden toe te laten niet door.

  • In alle Staten.

    Carlsen en Giri speelden vorige week een partijtje waarbij voor de verandering nu eens niet wit maar zwart de eerste zet mocht doen en daarmee het initiatief mocht nemen. Volgens Giri vormde het een hele uitdaging om vanuit dit andere perspectief de gebruikelijke patronen en de verschillende stellingen te bezien. Lees meer “In alle Staten.”