Schaakstukken

Veteranenschaak Maastricht Pinksteren 2026                                Jacob Perrenet

Ik heb vaak meegedaan aan het Limburg Open: ik woon in Maastricht, een kwartier fietsen over de Groene Loper naar de Geusselt. Oorspronkelijk keek ik vanuit de A-groep en later de B-groep wat meewarig naar die rij opa’s aan de zijkant, zelfs toen ik ook al leeftijdsgerechtigd was. Nu speel ik er graag, niet alleen omdat hun niveau steeg en het mijne zakte, maar ook omdat ik het geklaag over de lichamelijke en geestelijke achteruitgang gezellig vind en zelfs als therapeutisch ervaar.

Een paar keer won ik bij de veteranen, maar de laatste jaren werd het moeilijker. Tot mijn verrassing lukte het dit jaar weer wel, ondanks dat ik op papier (lees: qua rating) lang niet de beste was. Ik werd ongedeeld eerste met 5½ uit 7, waarvan twee halve punten door een bye.  Zonder byes was mijn score waarschijnlijk minder geweest, want zeven ronden in vier dagen is me inmiddels te zwaar. Ik ontmoette drie spelers met een rating boven de 2000 en maakte maar liefst 2½ punt tegen hen.

Hierbij de partij tegen Matthijs Dijkstra (rating 2042), eindelijk weer eens een avontuurlijke rommelpartij, zoals ik ze het liefste speel. Matthijs had wit en vooraf had ik gezien dat hij een degelijke Engelse Opening speelt (c4). Ik besloot de voetsporen van de extravagante speler Michael Basman een stukje te volgen. Hij is één van mijn schaakhelden (nog bedankt voor het boek, Ludo).

Jan Timman was toch GM, geen IM? Jawel, maar hij is niet meer en om daar even bij stil te staan hielden wij maandagavond een In Memoriam. Op de achtergrond draaide een diavoorstelling uit de collectie van Jos Sutmuller met prachtige plaatjes uit de oude doos waar menig oud topschaker op te herkennen viel.
Jan Toorman stak van wal met een anekdote over de tijd dat de ene Jan T-man tegelijk met de andere Jan T-man jeugdkampioen was in hun eigen district. Gewapend met de kennis uit Euwes ‘Oordeel en plan’ wist Jan destijds menigeen de loef af te steken, totdat hij Timman aan het bord trof en diens oordeel en plan van een ander niveau bleken te zijn. Dat iemand die partij voor eeuwig aan het internet heeft toevertrouwd kan hem nog steeds maar weinig bekoren. Een troost: dat hele internet werd pas achttien jaar later uitgevonden en zover kan zelfs de beste schaker niet vooruitzien.
Hans Ouwersloot stak vervolgens de loftrompet over de verdiensten van Timman voor het schaken in het algemeen, maar verweefde daar de bijzondere betekenis in door die hij voor hemzelf had gehad in zijn tijd als opgroeiende schaker. Hij liet een paar mooie partijen zien, waarbij hij destijds (en misschien nu nog steeds) meermaals verzuchtte: zó wil ik ook schaken. Ook het rondzwerven over de wereld in een busje van het ene naar het andere toernooi sprak Hans tot de verbeelding vanuit zijn studentenkamer. Kortom, Jan Timman was zijn held en inspiratiebron en is dat gebleven door de instructieve boeken die hij na zijn actieve loopbaan nog geschreven heeft.
Na de pauze liet Bas van de Plassche een partij uit de nationale competitie zien die hij tegen Timman had gespeeld omdat ze nu eenmaal allebei aan het eerste bord zaten. Voorbereiden had geen zin; Jan Timman kent en speelt zoveel verschillende openingen dat dat onbegonnen werk lijkt. Dus Bas was, geheel in stijl met de openingsvoorbereiding van zijn tegenstander, de avond tevoren naar de kroeg geweest. En warempel: Bas won de partij! Deels omdat Timman op winst bleef spelen toen hij nog naar remise had kunnen afwikkelen, maar voor een groot deel toch door verdienstelijk spel van Bas, zoals hij ons liet zien. Minpuntje: Timman reageerde vrij nukkig op deze onverwachte nederlaag en had weinig zin om achteraf te analyseren. Het zij hem vergeven.
Tot slot kwam Ludo Tolhuizen aan het woord. Puttend uit een van de vele onvolprezen boeken van Jan Timman liet hij ons een drietal eindspelstudies ter bewondering aanschouwen. Gelukkig had hij niet voor de moeilijkste gekozen, want daar kon Timman hele bladzijden vol varianten aan wijden waarvan de portee ons allen met zekerheid boven de pet zou gaan.
Nu bleven wij gelukzalig achter met het idee: Wat is het toch een mooi spel, en wat kon die Timman toch goed schaken. Of: zó wil ik later ook schaken.
Helaas, later is allang begonnen. En aan alles komt een eind. Bedankt heer Timman.

Herinneringen aan Jan Timman

Er was ooit een tijd dat ik hooguit bij één overlijden per tien jaar enigszins betrokken was. Inmiddels is dat aantal sluipenderwijs gestegen naar minstens tien in één jaar. In de afgelopen week schoof Jan Timman plotseling aan in het rijtje voor 2026. Ik moet dus wel al behoorlijk oud zijn . Maar bij het terughalen van herinneringen aan Jan Timman zie ik geen 74 jarige voor me maar een joch in korte broek: ik heb hem al vele jaren geleden voor het laatst zelf gezien. Maar ik heb wel drie keer daadwerkelijk tegen hem gespeeld! Lees meer “Jan T vs Jan T”

Hier komen binnenkort leuke artikelen in de nieuwe rubriek Schaakstukken.